มีเหตุผลทางจิตวิทยา การรับรู้ และประสาทสัมผัส ที่ทำให้ฝนเปลี่ยน ‘ประสบการณ์การอ่าน’ ของเรา เมื่อถูกโอบล้อมด้วยฝน ความสนใจของเราจะจดจ่อมากขึ้น สิ่งรบกวนจะจางหาย เมื่อนั้นแหละ ‘เรื่องราว’ ในหนังสือจะเริ่มปรากฎชัดเจนยิ่งขึ้น

ถึงแม้โดยรวมจะให้บรรยากาศแบบ ‘เชียงใหม่’ หากแต่ละย่านก็มีบุคลิกที่น่าสนใจ ยกตัวอย่างเช่น นิมมานเหมินท์ ท่าแพ ช้างม่อย ช้างคลาน หรือวัดเกต ทุกพื้นที่ล้วนมีผู้คน ร้านค้า อาคารบ้านเรือน ที่ขับเคลื่อนจังหวะ กลิ่นอาย บรรยากาศ ที่ให้เสน่ห์ต่างกันไป

เดือนมีนาคมที่ผ่านมา (2026) มีร้านหนังสือเหลือเพียง 9,993 แห่ง ทั่วประเทศ ซึ่งคิดเป็นเพียงประมาณ 40% ของจำนวนสูงสุดในปี 1998 นั่นเท่ากับว่า ญี่ปุ่นสูญเสียร้านหนังสือไปประมาณ 3 ใน 5 ของทั้งหมด นับตั้งแต่ช่วงรุ่งเรืองสูงสุดในปลายทศวรรษ 1990

กิจกรรมที่เกี่ยวข้องกับหนังสือก็กลับมาได้รับความนิยมอีกครั้ง เช่น ชมรมหนังสือหรือกิจกรรมเสวนาเกี่ยวกับหนังสือ มีรายงานว่าจำนวนกิจกรรมชมรมหนังสือในสหราชอาณาจักรเพิ่มขึ้น 41% ระหว่างปี 2022–2023 เลยทีเดียว ในแง่นี้ การอ่านจึงกลายเป็นการเชื่อมสัมพันธ์ระหว่างผู้คนและสังคมได้เป็นอย่างดี