อยู่มานาน

เวลาเดินเล่นในเมืองเชียงใหม่ โดยเฉพาะย่านชุมชนหรือย่านเมืองเก่า เรามักได้เห็นร้านค้าที่ ‘อยู่มานาน’ ของชุมชนหรือย่านนั้นๆ สิ่งที่เราเห็น จึงไม่ใช่แค่ร้านค้าที่ทำธุรกิจ แต่มันคือสถานที่แห่งประวัติศาสตร์ที่บรรจุเรื่องราวความเปลี่ยนแปลงของสังคมได้เลยทีเดียว

ร้านค้าเหล่านี้มักเริ่มต้นจากการเป็นเพียงร้านค้าธรรมดา แต่เมื่อเวลาผ่านไปก็กลับกลายเป็นตัวแทนของยุคสมัย เช่น ร้านหนังสือ ร้านแผ่นเสียง ร้านค้า กระทั่งโชห่วย แม้บางแห่งอาจปิดกิจการไปแล้ว แต่คนก็ยังพูดถึงในฐานะความทรงจำของเมือง

เช่นนี้แล้ว ใช่ไหมว่ากาลเวลาคือสิ่งที่ทำให้ร้านค้าเหล่านี้กลายเป็นหลักฐานทางประวัติศาสตร์

มีร้านหนังสือเก่าแก่แห่งหนึ่งในกรุงโซลที่เป็นหลักฐานชิ้นดีของประวัติศาสตร์เมือง ร้านนั้นชื่อ Dae-o Bookstore ตั้งอยู่ริมถนนสายเล็กๆ ตัวร้านชั้นเดียวที่สร้างด้วยไม้ หลังคามุงกระเบื้องเป็นทรงเหมือนบ้านโบราณของเกาหลี ขนาบข้างด้วยอาคารก่อด้วยอิฐหลายชั้น ทำให้ร้านดูโดดเด่นขึ้นมา 

ในขณะเดียวกันก็ดูเหมือน Dae-o Bookstore ถูกหยุดไว้ในห้วงเวลาอดีต ท่ามกลางการเปลี่ยนผ่านของสิ่งแวดล้อมรอบข้าง ตัวร้านตกแต่งต่างจากร้านหนังสือหรือร้านกาแฟปัจจุบัน เพราะที่นี่เต็มไปด้วยร่องรอยแห่งกาลเวลาในทุกองค์ประกอบ 

ไม่ใช่แค่ภายนอก แต่ภายในก็ให้ความรู้สึกเก่าแก่ รอบข้างถูกประดับไปด้วย

ชั้นวางหนังสือเก่าและของตกแต่งต่างๆ ที่อัดแน่น มีโซนคาเฟ่ที่สามารถมองเห็นถนนด้านนอกได้ผ่านกระจกที่มีหลายบาน ผนังทุกด้านถูกประดับด้วยรูปภาพ ชั้นหนังสือ สิ่งของ ตั้งแต่ล่างถึงบนจนแทบมองไม่เห็นผนัง 

ประวัติศาสตร์ของ Dae-o Bookstore ต้องย้อนไปตั้งแต่ปี 1951 มีสามี

ภรรยาคู่หนึ่งในละแวกหมู่บ้านซอชนฮันอก (Seochon Hanok) เปิดร้านหนังสือในพื้นที่ติดกับที่อยู่อาศัยแบบบ้านฮันอกของตนเอง กระทั่งวันหนึ่งที่สามีเสียชีวิตลง ภรรยาจึงต้องดูแลสถานที่นี้เพียงลำพัง 

หลังจากเวลาผันผ่าน ภรรยาจำเป็นต้องปล่อยเช่าเพราะดูแลไม่ไหว แต่ด้วยความเสียดายประวัติศาสตร์ของร้านหนังสือเก่าแก่แห่งนี้ เทศบาลกรุงโซลจึงประกาศให้ Dae-o Bookstore เป็นมรดกของเมืองเมื่อปี 2014

ส่วนหนึ่งจึงต้องขอบคุณลูกสาวของร้านแห่งนี้ ที่ได้มารับช่วงต่อเป็นผู้ดูแล

และเปิดส่วนของคาเฟ่ ขึ้นมา เพียงแต่ธุรกิจคาเฟ่นั้นไม่ได้เป็นไปเพื่อการแสวงหา

กำไร แต่เพื่อนำรายได้มาบำรุงรักษาร้านหนังสือให้คงอยู่ต่อไปท่ามกลางคลื่น

ความเปลี่ยนแปลง

จากอดีต ทุกรายละเอียดของร้านหนังสือยังคงสภาพเดิมทั้งหมด ทั้งการออกแบบภายใน ภายนอก โดยแทบไม่มีการแต่งเติมใดๆ ยกเว้นโซนคาเฟ่ ที่มีการปรับปรุงเล็กน้อยเพื่อรองรับผู้มาเยือนและการจัดแกลอรีเล็กๆ 

ความเก่าแก่กว่า 70 ปีของร้าน Dae-o Bookstore ก็น่าทึ่งแล้ว แต่ที่น่าทึ่งและน่ายินดีไปมากกว่านั้น คือการที่เทศบาลกรุงโซลมองเห็นความสำคัญของสถานที่แห่งนี้ และกล้าประกาศให้ร้านเล็กๆ แห่งหนึ่งกลายเป็นมรดกของเมือง เพราะมองว่าที่นี่ไม่ได้เป็นเพียงร้านหนังสือเก่า แต่เป็นเหมือนสถานที่บรรจุประวัติศาสตร์ขนาดย่อมที่ทำให้ประชาชนหรือนักท่องเที่ยวได้มาเรียนรู้และสัมผัสวิถีความเป็นโซลในอีกรูปแบบหนึ่ง

นอกจากนี้ สิ่งที่ได้เรียนรู้จาก Dae-o Bookstore คือ บริบทของเวลา นอกจากทำให้บางสิ่งสั่งสมเรื่องราวจนกลายเป็นประวัติศาสตร์ มันยังแปรเปลี่ยนเป็นคุณค่าให้กับสิ่งนั้นได้อีก

และร้านค้าหรือธุรกิจที่อยู่มายาวนาน อาจไม่ใช่ร้านที่เอาชนะการเปลี่ยนแปลง แต่คือยอมรับการเปลี่ยนแปลง ในขณะที่ยังรักษาแก่นของตนเองไว้

ภาพประกอบ : ร้าน Dae-o Bookstore