ที่ญี่ปุ่น เมื่อเข้าสู่ช่วงหน้าฝน ร้านหนังสือเล็กๆ บางแห่งมักมีการจัดมุมที่เรียกว่า 雨の日の本 (Ame no Hi no Hon) แปลตรงตัวว่า ‘หนังสือสำหรับวันฝนตก’ 


อย่างที่รู้กันว่า ในช่วงเวลานี้ หลายเมืองในญี่ปุ่น หรือมหานครใหญ่อย่างเช่นโตเกียว จะดูเงียบลงถนัดตา ผู้คนกางร่มมุ่งหน้าไปยังที่หมาย บางคนก็หาที่หลบเพื่อรอให้ฝนซาก่อน ซึ่งร้านหนังสือก็เป็นหนึ่งในพื้นที่ที่คนมักใช้เวลารอ


ร้านหนังสือเล็กๆ บางแห่งจึง ‘สร้างมู้ด’ ให้กับบรรยากาศของวันทึมเทาและห้วงเวลามรสุมที่ฝนตกบ่อยเช่นนี้ด้วยการทำชั้นหนังสือสำหรับหน้าฝนเสียเลย ซึ่งจะเรียกว่าเป็นมุมแนะนำหนังตามฤดูกาลก็ว่าได้


สาเหตุเพราะร้านหนังสือในญี่ปุ่น โดยเฉพาะร้านหนังสืออิสระที่ให้ความสำคัญกับการจัดวางหนังสือ มักมีวัฒนธรรมในการจัดหนังสือตามความรู้สึก ฤดูกาล หรือบรรยากาศ มากกว่าแค่จัดตามหมวดหมู่ สิ่งนี้สะท้อนความละเอียดอ่อนในเชิงความรู้สึกของมนุษย์ที่สัมพันธ์กับสภาพดินฟ้าอากาศของชาวญี่ปุ่นได้เป็นอย่างดี


มุมเล็กๆ เหล่านั้นตั้งชื่อน่ารักๆ เช่น หนังสือสำหรับวันฝนตก, หนังสือที่อยากอ่านในวันฝนตก และ หนังสือที่ทำให้ฤดูฝนสนุกขึ้น และหนังสือเหล่านั้น ไม่ได้หมายถึงหนังสือเกี่ยวกับฝนโดยตรงเสมอไป แต่เป็นหนังสือที่ ให้ความรู้สึกเข้ากับบรรยากาศฝน หรือเป็นหนังสือสำหรับวันที่บรรยากาศดูนิ่งเงียบ 


ตัวอย่างเช่น นิยายหม่นๆ เหงาๆ เล่าเรื่องช้าๆ ให้พื้นที่กับบรรยากาศและความคิดของตัวละคร หนังสือรวมบทความหรือเรียงความ ที่เหมือนได้นั่งคุยกับใครบางคนเงียบๆ บทกวี เรื่องสั้น ที่อ่านจบได้ในช่วงเวลาสั้นๆ ระหว่างรอฝนซา ไปจนถึงบันทึกการเดินทาง หรือบันทึกชีวิต ที่ชวนคิดถึง พาออกเดินทางทางความคิด เพื่อทบทวนตัวเอง


อีกสิ่งที่น่าสนใจและเป็นเสน่ห์ ซึ่งร้านหนังสืออิสระหลายร้านมักทำกันคือ ป้ายแนะนำหนังสือที่เขียนด้วยมือของพนักงาน


สิ่งนี้ทำให้อบอุ่นหัวใจ เหมือนเวลาเราได้อ่านโปสการ์ดจากลายมือคนส่ง ที่ไม่ใช่การพิมพ์จากโปรแกรมคอมพิวเตอร์ และข้อความที่เขียนก็ให้ความรู้สึกถึงความเป็นกันเองมากกว่า เช่น แทนที่จะเขียนว่า ‘หนังสือขายดีอันดับ 1’ บางคนอาจจะเขียนแนะนำว่า ‘หนังสือสำหรับอ่านเงียบๆ ในวันฝนตก’ หรือ ‘หนังสือสำหรับวันที่อยากอยู่เงียบๆ กับความคิดตัวเอง’


เพราะวันฝนพรำอาจไม่ได้ถูกมองเป็นแค่วันที่อากาศแย่เสมอไป แต่ยังมีความหมายทางอารมณ์บางอย่างที่แฝงอยู่ และมักเชื่อมกับความเงียบ การทบทวนตัวเอง ความคิดถึง หรือช่วงเปลี่ยนผ่านของฤดูกาล 


เช่นนี้เอง มุม ‘หนังสือสำหรับวันฝนตก’ จึงไม่ใช่แค่มุมหนังสือหน้าฝน แต่มันเปรียบเสมือนมุมเล็กๆ ที่ถูกจัดขึ้นในห้วงเวลาหนึ่งของฤดูกาลที่เชื่อมโยงกับอารมณ์ลึกๆ


เป็นมุมเล็กๆ ที่ทำให้ได้ลองไตร่ตรองชีวิต - โดยมีสายฝนนำพา