จิตรกรชื่อก้องโลกอย่าง คล็อด โมเนต์ (Claude Monet) เคยวาดภาพสถานที่เดียวกันซ้ำหลายครั้งในฤดูกาลต่างๆ เพราะแสงที่เปลี่ยนไป ทำให้บรรยากาศของสถานที่เปลี่ยนตาม
สถาปัตยกรรม Church of the Light ที่ออกแบบโดยทาดาโอะ อันโด (Tadao Ando) มีแรงบันดาลใจหลักคือ แสง เพราะแสงที่เปลี่ยนไปในแต่ละฤดูกาล ทำให้พื้นที่ภายในเปลี่ยนแปลงตลอดปี อาคารจึงเป็นเหมือนเครื่องบันทึกการเปลี่ยนผ่านของเวลาและฤดูกาล
หรือขยับใกล้เข้ามา ศิลปินเชียงใหม่หลายคนได้แรงบันดาลใจจากบรรยากาศของเมืองทางภาคเหนือที่โอบล้อมด้วยขุนเขาเขียวขจี เพลงอย่าง ‘แก้มน้องนางนั้นแดงกว่าใคร’ ของ เขียนไขและวานิช จึงมีกลิ่นอายของความรักที่ชายหนุ่มจากดินแดนถิ่นเหนือส่งผ่านสายลมไปยัง ‘น้องนาง’ ที่อยู่ไกลแสนไกล
ฤดูกาลนับเป็นแหล่งแรงบันดาลใจของศิลปิน นักออกแบบ สถาปนิก นักเขียน หรือนักดนตรี มาทุกยุคทุกสมัย พวกเขานำอารมณ์ที่เกิดขึ้นมาเป็นหัวใจของงานมากกว่าการใช้ภาพแทนของฤดูกาลโดยตรง
แสงแดดเดียวกัน หยาดฝนที่พร่างพรมเดียวกัน หรือปุยหิมะที่โปรยปรายเดียวกัน กระทั่งดวงอาทิตย์ ดวงดาว และดวงจันทร์เดียวกัน หากแต่ละคนสามารถนำสิ่งเหล่านั้นมาแปรเปลี่ยนเป็นผลงานสร้างสรรค์ทางศิลปะที่หลากหลาย ตามแต่ความรู้สึกและการตีความของแต่ละคน
นั่นเพราะฤดูกาลคือหนึ่งในสิ่งที่ทำให้เราสัมผัสกับความ ‘เปลี่ยนแปลง’ ได้ชัดเจนที่สุด แต่ละฤดูกาลมาเยือนพร้อมธรรมชาติ แสง สี สภาพอากาศ อารมณ์ พฤติกรรมของผู้คน และวัฒนธรรมที่แตกต่างกัน
งานศิลปะและงานออกแบบที่เข้าถึงจิตใจผู้คนจำนวนมากได้ จึงมีแรงบันดาลใจมาจากฤดูกาลและธรรมชาติเหล่านี้
ฤดูกาลไม่ได้เพียงให้แรงบันดาลใจต่องานศิลปะ แต่อย่างที่กล่าวว่า ยังเปลี่ยนวิถีชีวิตของผู้คนอีกด้วย ในฤดูร้อน ผู้คนอยากออกมาทำกิจกรรมกลางแจ้ง ฤดูฝน ผู้คนอาจมองหาความอบอุ่นและพื้นที่สำหรับหลบฝน หรือฤดูหนาว ผู้คนก็มักใช้เวลาในอาคารมากขึ้น
ยามฝนพรำในเชียงใหม่เช่นนี้ หลายสถานที่จึงกลายเป็นพื้นที่ปลอดภัยสำหรับหลบฝน ร้านหลายแห่งก็มีการปรับเปลี่ยน ‘มู้ด’ ให้สอดรับกับบรรยากาศและวิถีชีวิตของผู้คนในเมือง เพื่อให้สามารถใช้เวลาได้นานขึ้นระหว่างรอฝนซา
เวลาไปเยือนร้านต่างๆ ในเชียงใหม่ช่วงนี้ ความสนุกเล็กๆ จึงเป็นการสังเกตรายละเอียดที่ปรับเปลี่ยนไปในยามนี้ แม้ว่าจะเป็นสิ่งเล็กๆ น้อยๆ ก็ตาม รวมไปถึงบรรยากาศของผู้คนที่ได้ใช้เวลาในสถานที่แห่งนั้น
โดยรู้ตัวหรือไม่รู้ตัว แน่นอนว่า สิ่งละอันพันละน้อยที่ถูก ‘ดีไซน์’ ให้เข้ากับบรรยากาศหน้าฝนยามนี้ ย่อมเกิดมาจากความเปลี่ยนแปลง จังหวะเวลา และอารมณ์ ที่สะท้อนมาจากฤดูกาล
คำกล่าวหนึ่งที่สะท้อนความคิดนี้ได้ดีมาจาก จอห์น รัสกิน (John Ruskin) นักวิจารณ์ศิลปะ นักคิดทางสังคม และนักปรัชญาชาวอังกฤษที่ทรงอิทธิพลที่สุดคนหนึ่งในยุควิคตอเรีย ที่กล่าวไว้ว่า
“ธรรมชาติคือแหล่งกำเนิดของศิลปะที่แท้จริงทั้งมวล”